la laxma'i spaji spaji

a bilingual blog in Lojban and English · una bitácora bilingüe en lojban e inglés
un blog bilingue en lojban et anglais · ein zweisprachiger Blog auf Lojban und Englisch
relbau prekarni bau lo lojbo e lo glico


jungo panra be zo senci : Chinese "sneeze"

ni'o ba'a nai mi pu za lo jeftu be li so'o cu co'a darlu fapro pa bi'u nanmu goi ko'a lo ni loi jungo cu kakne lo nu tcidu jo'u ciska i mi ki'u lo nu mi'a ti'u li 03 cu zvati lo barja cu na mulno morji lo se darlu a lo te darlu i sa'e nai lo ci'arci'e co jungo jo'u ponjo cu se gunta mi gi'e te badgau ko'a

i ko'a pu ze'a lo nanca be li so'o cu xabju lo pongu'e i je bo lo re bi'u nai bangu cu milxe do'a slabu mi e'e nai i e'e cu'i je ku'i lo juglerfu ca lo nu verba cu co'a slabu mi i to'e se ji'u nai bo nandu fa lo nu mi snada darlu da i lu'a ri cu se cmima le du'u lo ni loi jungo cu kakne lo nu tcidu jo'u ciska cu ba ro roi rinju lo du'u lo selci'a valsi cu toltce mapti lo selbacru valsi

i mi ca lo bi'u nai nu darlu cu na kakne lo nu facki lo krinu be lo du'u lo bi'u nai ka toltce mapti cu na se rinju lo ni loi ba'e ponjo cu kakne lo nu tcidu jo'u ciska i je ku'i ba za bo mi co'a jimpe lo du'u lo ponbau cu pa moi bangu pi so'a loi ponjo kei e ku'i lo du'u lo bangu tcini pe loi jungo cu mutce drata i to'u nai lo jugbau cu banlanzu da'i nai ji'i 8 bangu i lo trugunma cu xusra lo du'u la'e zoi jy 普通話 putunghua jy lu'u noi krasi la beidjin gi'e se jutsi la'e zoi jy 官話 guanhua jy no'u va'i la'o gy Mandarin gy cu te ckule fu vo'a i se ni'i bo so'o xecto megdo be lo prenu cu tadni lo nu bau lo 2 moi cu tcidu jo'u ciska gi'e nai pu cilre fi lo nu bau lo 1 moi cu tcidu jo'u ciska li'o sa'a

ni'o so'o selci'a be se pa'u la'e zoi gy gy cu srana lo bi'u nai cuntu i mi sitna la'e lo glico panra be lu lo jugbau ki'u ma kau cu mabla tcenandu li'u ku pe fi'e la'o gy David Moser gy zi'e pe se cu'u lo panra be
lu lo jungo cu na ka'e morji lo cunso barna i da'i nai lo fange tadni be lo jugbau cu mutce se pluka lo nu zgana lo nu da poi jbena se bangu cu na kakne lo nu ciska lo lerfu po de poi cafne valsi i li'o sa'a za'a lo ciska jo'u tcidu stati jungo cu tolmorji fi lo lerfu po lo panra be lo cafne valsi no'u fu'e mu'a lu lante be fi lo tinci li'u e zo cidni e zo luptci e zo bircidni e zo zingibero e zo kicne e lo drata fu'o i sa'e bo lo bi'u nai jungo na kakne lo nu ciska lo ba'e pa moi barna po lo bi'u nai lerfu i pau nai xu cumki fa lo nu do xarpei lo nu lo'e pa mutce xamgu se ctuca glico be lo ka selbau cu mulno tolmorji fi lo nu ciska lo panra be lo cafne valsi ku no'u fu'e mu'a zo cidni a lu lante be fi lo tinci li'u fu'o ge'u a lo tolcafne valsi no'u fu'e mu'a zo sludemcro a zo ginfu'izmase fu'o i mi cu pa roi dormijysai penmi 3 ve balcu'e be fo la beidjin be'o poi tadni lo jugbau gi'e jungo lo ka jbena ku'o zi'e poi pa lu'a ke'a cu se krasi la xongon i je bo mi ca lo nu go'i cu bilma gi'e troci lo nu te notci lo nu na ba kakne lo nu penmi pa pendo ku pa cmalu py i za'a mi na kakne lo nu morji zoi jy 嚏 ti jy noi lerfu gi'e pagbu zoi jy 打喷嚔 da penti jy noi valsi zo senci i mi cpedu lo nu lo bi'u nai lerfu ta'i ma kau cu se ciska kei lo bi'u nai 3 se penmi i je bo ue lo te go'i cu burna lafmuvgau lo janco i no lo go'i cu kakne lo nu drani ciska lo bi'u nai lerfu i ju'a lu jungo me la xarvrd li'u so'e roi tcita lo balcu'e po la beidjin i pau nai xu cumki fa lo nu do xarpei lo nu da'i 3 lo ve balcu'e be lo glibau bei fo la xarvrd cu tolmorji fi lo nu ciska lo glico panra be zo senci i je ku'i lo bi'u nai tcini cu na'e tolcafne bu'u lo jugygu'e li'u
A few weeks back I got into an argument with a dude over literacy in China. The circumstances (3 a.m., local tavern) were such that I don't remember quite what our respective positions were. But broadly speaking, I was running down the Chinese and Japanese writing systems & he was defending them.

The problem was that he had spent some years in Japan, whereas my understanding of the languages is almost nil, although I have had some familiarity with hanzi since childhood. Still, it was difficult to back up my points, one of which was that literacy in China will always be hampered by the tenuous connection between the written and spoken word.

At the time I couldn't quite come up with any reason why that wouldn't hamper literacy in Japan as well, although since then it has occurred to me that while the vast majority of Japanese have Japanese as their first language, in China a vastly different situation holds. Chinese is really a language family rather than a language, comprising eight languages or language groups. The government insists that only Mandarin (specifically 普通话 putonghua, which is a Beijing dialect) be taught in schools. Therefore, millions of people are learning a second language and literacy at the same time, without ever learning literacy in their first language. On top of that, there is not much tradition of writing the non-Mandarin Chinese languages, so the writing system, which is less than ideal for Mandarin, is even less suited for the others.

Over at there are several essays addressing these issues. I include below a bit from David Moser's "Why Chinese is so damn hard".
Chinese people are not born with the ability to memorize arbitrary squiggles. In fact, one of the most gratifying experiences a foreign student of Chinese can have is to see a native speaker come up a complete blank when called upon to write the characters for some relatively common word. ...I have seen highly literate Chinese people forget how to write certain characters in common words like "tin can", "knee", "screwdriver", "snap" (as in "to snap one's fingers"), "elbow", "ginger", "cushion", "firecracker", and so on. And when I say "forget", I mean that they often cannot even put the first stroke down on the paper. Can you imagine a well-educated native English speaker totally forgetting how to write a word like "knee" or "tin can"? Or even a rarely-seen word like "scabbard" or "ragamuffin"? I was once at a luncheon with three Ph.D. students in the Chinese Department at Peking University, all native Chinese (one from Hong Kong). I happened to have a cold that day, and was trying to write a brief note to a friend canceling an appointment that day. I found that I couldn't remember how to write the character 嚔, as in da penti 打喷嚔 "to sneeze". I asked my three friends how to write the character, and to my surprise, all three of them simply shrugged in sheepish embarrassment. Not one of them could correctly produce the character. Now, Peking University is usually considered the "Harvard of China". Can you imagine three Ph.D. students in English at Harvard forgetting how to write the English word "sneeze"?? Yet this state of affairs is by no means uncommon in China.

ni'o lo cnino datni zo'u ti'e lo du'u 99 ce'i loi ponjo cu kakne lo nu tcidu jo'u ciska kei kei noi so'i roi se xusra cu ju'o cu'i jitfaUpdate: Apparently the oft-cited figure of 99% for Japanese literacy may be inaccurate.

Labels: ,


If you were sixty-furnace

ni'o lo nu lo nu la'o gy Dann Baker gy goi dy by cu jmive cu nanca li 50 cu se salci ca lo prulamcte i so'i prenu cu zvati te zu'e lo nu salci dy by noi banli je citno nanmu i dy by traji ju'o cu'i lo'i zgike prenu poi jikca mi ku lo ka stati i dy by mutce stati lo nu zgike terpemci e lo nu zgike finti e lo nu jgita tigni i dy by ca lo nu zgike se bende la'o gy Spaceheaters gy poi co'u zasti ku'o fi mi cu tigni se pi'o lo snoslijgita i dy by zgike te bende fi la'o gy Love Camp 7 gy i lo zgike pe ri cu se klesi lo zgiknroknrolo po'o i ju'a la'a do pu no roi tirna lo simsa be la'o gy Love Camp 7 gy

ni'o lo fetpa'i be dy by cu pu zbasu le pa bitmu po la dan gi'e cpedu lo nu lasna lo dacti co mojgau be fi dy by ke'a kei loi salci i mi ne'i lo zdani be vo'a cu snada sisku pa seltigni selsa'a liste pe la'o gy Spaceheaters gy gi'e ji'a facki pa cizra mifra poi mi ba zu do'a nai cu jimpe fi ke'a
My friend Dann Baker's 50th birthday celebration was held last night. Tons of people came out to fête the great young man. Dann is perhaps the finest musician in my acquaintance -- a great lyricist, a great songwriter, and a crazy delicious guitarist. He played bass guitar in my now defunct band, the Spaceheaters. His principal project is a band called Love Camp 7. Except for the rock instrumentation they are uncategorizable; you've never heard anything like them.

His girlfriend set up a "wall of Dann", for which invitees were asked to contribute Dann-related memorabilia. I rummaged the house to find a Spaceheaters set list, and also uncovered a mysterious document that took me some time to decipher:

You have the necessity of the temporary one, of which that she projected nevertheless in me, if you were sixty-furnace

i lo bi'u nai selci'a cu mifra fi la'o gy Lost in Translation gy i ri samru'e pa jufra be fi lo glibau pa drata jufra be fi lo glibau lo nu pilno la'o gy Babelfish gy lo nu fanva vo'e lo fasybau mu'a fu da xi 1 gi'e fanva ri lo glibau fu da xi 2 gi'e fanva ri lo dotybau mu'a fu da xi 3 gi'e fanva ri lo glibau fu da xi 4 gi'e panra jai rapli i lo'e jalge cu klesi lo tcecizra pemciIt's the result of Lost in Translation, an engine that takes English text and outputs English text -- after using Babelfish to translate the original into French, back to English, into German, back into English, &c. The results are a kind of surrealistic poetry.

Labels: ,


cu'e canci : Extinction or survival?

ni'o ca'o canci
i la kerseis antias poi jatna jdaca'i lo fagri malsi be fi lo jarbu be la cikagos cu cusku pa'a lu o'a mi'a pu je nai ca za'u 40 ki'o ki'o mei je me'i 50 ki'o ki'o mei li'o sa'a i ma ca tcini mi'a i a'o nai sai ro'i ba'u mi'a ba'o mulno se vimcu i oi sai ba'a lo se lijdrzaratuctra ba zu lo nanca be li 100 ku so'u mei li'u

ni'o nu'o canci
i la poi nolraiti'u kikos noi speni lo ci'ormau bersa be lo nolraitru be lo pongu'e de'i li 09 pi'e 05 ca lo cerni cu seljbe pa nanla i ja'e bo lo ba ru'i porsi be fi lo balvi nolraitru be lo pongu'e cu snura

ni'o u'u ta judrysni fi la'o gy Times gy poi karni ra'i la niu,IOrk zi'e noi minde lo nu da pliveigau
Going extinct:
Kersey Antia, senior priest at the fire temple here in suburban Chicago, said, “We were once at least 40, 50 million …. Where are we now? Completely wiped out. It pains me to say, in 100 years we won’t have many Zoroastrians.”

Hanging in there:
Princess Kiko, the wife of the emperor’s younger son, gave birth to a boy on Wednesday morning, securing the succession of Japan’s imperial throne for another generation.

The links go to the New York Times, which requires registration. Sorry.

Labels: , , ,

pinfu gerna : Captive's grammar

ni'o ro ba'u da cu ca ba'o ve lisri la natacas kampuc goi ko'a fo lo cniri'a i ko'a noi nixli ra'i la osteraix cu pu se prezerle'a gi'e pinfu se ralte ze'u lo nanca be li 8 i je ba bo ko'a vo'a de'i li 08 pi'e 23 cu zifygau i lo nu ko'a jo'u pa karnysku cu casnu cu se tivni la'o dy ORF dy ne la osteraix i pa le selkai be lo go'i be'o poi ve gubjungau fo la'o gy Times gy poi karni ra'i la niu,IOrk to'i lo nu pliveigau cu sarcu toi cu bai se jundi mi se cu'u lo glico panra be
lu la kampuc cusku lo se du'u vo'a ro roi krici lo du'u vo'a ba lifri ze'o lo manku za'e nitloiku'a i ko'a ta'e tinju'i lo nuzba te zu'e lo nu ctuca vo'a i lo li'i ko'a seljikcau jmive cu mutce betri ckaji lo ka ko'a ta'e tavla se pi'o la'e zoi dy Präteritum dy to'i ri klesi lo fauvla te pi'o lo nu tavla fi lo purci fasnu toi noi lo'e ciska cu zmadu lo'e tavla lo ni ce'u bau lo dotco cu pilno ke'a li'u
i mi na'e certu lo do'orbau i je ku'i ta poi te sitna cu cizra mi i 1 mai mi tcidu pi so'i lo selci'a vreji be lo bi'u nai nuncasnu i je ko'a ga'a mi cu na tolfadni cafne pilno la'e zoi dy Präteritum dy i 2 mai lo'e natmrxosteraixa ve cu'u la uikipedias pe bau lo dotco cu na'o pilno la'e zoi dy Präteritum dy lo nu te lisri lo purci fasnu i 3 mai ko'a ca lo nu se zerle'a cu jai nanca li 10 gi'e la'a sai certu lo nu pilno lo gerna pe lo re ciste be lo nu tavla fi lo purci fasnu

ni'o xu da djica lo nu pinka la'e di'u
By now everyone has heard the thrilling tale of Natascha Kampusch, the Austrian girl who was kidnapped and held in captivity for eight years before her escape on 23 August. She was interviewed yesterday on Austrian television broadcaster ORF, and one aspect of the broadcast, as reported in the New York Times (reg. req.), caught my attention.
Ms. Kampusch said she always believed she had a future outside the grim cellar. She listened to the news to educate herself. Among the most poignant signs of her solitary life was her use of the imperfect tense, which appears more in written than in spoken German.
I'm no German expert, but this strikes me as odd. First of all, in the transcript of the interview it doesn't look like she's using the imperfect (or preterite) unusually often. Second, according to the German Wikipedia, Austrians do tend to use the preterite colloquially for narration of past events. And third, by the age of ten, when she was abducted, she most likely had already mastered the usage of the two past tense forms.

Anybody want to weigh in on this?

Labels: , , ,


Hohhot dog

ni'o pa ninmu ne'i la xox xot noi trutca la poi jbimau mongol noi gugypau la jugygug cu jalgau lo karce po vo'a ca'o lo zu'o ctuca lo gerku po vo'a lo nu sazri lo karce i la'e di'u de'i li 08 pi'e 30 cu te jungau fi la cinxuas noi jecta ke nuzba ca'igri i ji'a jungau fi ge lo du'u no da cu se xrani gi ku'i lo du'u lo srana karce cu ja'e milxe spofu

i lo bi'u nai ninmu noi se cmene la'o jy li 李 jy cu cusku lo du'u lo bi'u nai gerku cu nelci lo nu salpo sanli fi lo jitro xislu gi'e so'i roi zgana lo zu'o vo'a sazri lo karce i la cinxuas cu cusku lo jungo panra be lu ly mu'i jdice lo nu curmi lo nu gy ze'i troci ca'o lo nu vo'a jitro lo nilsutra e lo jabre i na'e ve'u klama pu'o lo nu janli pa karce poi fa'a vo'a klama li'u i ly pleji fo lo nu cikre
A woman in Hohhot, the capital of northern China's Inner Mongolia region, crashed her car while giving her dog a driving lesson, the official Xinhua news agency said yesterday. No injuries were reported although the vehicles involved were slightly damaged.

The woman, identified only by her surname, Li, said her dog "was fond of crouching on the steering wheel and often watched her drive". "She thought she would let the dog 'have a try' while she operated the accelerator and brake," Xinhua said. "They did not make it far before crashing into an oncoming car." Ms Li paid for the repairs.

Labels: ,